Khái quát về vịnh Hạ Long

Thành phố Hạ Long là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hoá của tỉnh Quảng Ninh, có vị trí thuận lợi trong việc phát triển ngành du lịch cũng như có điều kiện thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế.

Thành phố Hạ Long là cửa sổ lớn của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, với những thuận lợi về điều kiện tự nhiên và điều kiện xã hội; được ưu tiên đặc biệt của nhà nước về đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất, các lợi thế về tiềm năng đang được khai thác và phát huy đúng hướng đã góp phần quan trọng vào mức tăng trưởng kinh tế của thành phố Hạ Long và tỉnh Quảng Ninh, đặc biệt Hạ Long có nhiều cơ hội để phát triển để trở thành một trong những đô thị sầm uất nhất Việt Nam. Trong chiến lược phát triển kinh tế của thành phố Hạ Long, du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, là động lực thúc đẩy phát triển các lĩnh vực kinh tế khác.


1. Tiềm năng du lịch Hạ Long

* Vị trí địa lý: Thành phố Hạ Long nằm trong tam giác phát triển kinh tế Bắc Bộ Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, có quan hệ mật thiết về các hoạt động kinh tế, khoa học và văn hoá xã hội với Thủ đô Hà Nội, thành phố Hải Phòng, các tỉnh đồng bằng sông Hồng và ven biển; có mối quan hệ về kinh tế với thị trường quốc tế và khu vực rộng lớn, thông qua khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái tạo nên mối liên quan giao lưu, gần gũi giữa Việt Nam và Trung Quốc. Với chiều dài 50km, trên đó có mạng lưới đường bộ, cảng biển lớn đang được mở rộng và phát triển, đặc biệt là cảng nước sâu Cái Lân giữ vai trò cửa mở lớn ra biển cho cả nước ở phía Bắc, để chuyển tải hàng hoá xuất nhập khẩu, đẩy mạnh giao lưu kinh tế với các vùng trong cả nước và với nước ngoài. Đồng thời còn có khả năng thiết lập mối quan hệ hàng hải và hàng không với các nước trong khu vực Đông Nam Á, Đông Á và thế giới. Đây là một ưu thế đặc biệt của Thành phố Hạ Long


Với vị trí địa lý như trên đã tạo điều kiện cho Thành phố Hạ Long có nhiều lợi thế để phát triển du lịch.

* Thành phố bên bờ Vịnh Hạ Long - Di sản thế giới:

Vịnh Hạ Long là một kỳ quan thiên nhiên có một không hai của thế giới, là thắng cảnh số một của Việt Nam. Nhà thơ lớn Trung Hoa, ông Tiêu Tam Tam đã viết: "Chưa đến vịnh Hạ Long, chưa phải đến Việt Nam". Vịnh Hạ Long đã hai lần được UNESCO công nhận là Di sản thế giới: lần thứ nhất, năm 1994 về cảnh quan thẩm mỹ; lần thứ hai, năm 2000 về địa chất địa mạo. Đó là sự khẳng định giá trị ngoại hạng và toàn cầu, vì lợi ích của toàn nhân loại. Vịnh Hạ Long có diện tích 1553 km2, gồm 1969 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó có 889 hòn đảo đã được đặt tên; có tuổi kiến tạo địa chất từ 250 đến 280 triệu năm. Vùng vịnh được bảo vệ tuyệt đối gồm 434 km2 với 775 hòn đảo, trong đó có nhiều đảo đẹp như đảo Ti Tốp, đảo Tuần Châu, có những hòn cù lao bằng đá vôi đẹp nổi tiếng như hòn Lư Hương, hòn Đầu Người, hòn Lã Vọng, hũn Đũa. Riêng hòn Gà Trọi (còn gọi là hòn Trống Mái) là kiệt tác trong những kiệt tác lỗi lạc nhất của tạo hóa. Những hang động huyền ảo lung linh đẹp vào loại nhất là hang Đầu Gỗ, hang Trinh Nữ hay Sửng Sốt, hang Bồ Nâu, là động Thiên Cung, động Tam Cung, động Mê Cung... Cả một quần thể những di tích tuyệt mỹ ấy lại tập trung nằm trong phần vịnh Hạ Long thuộc thành phố Hạ Long.


Với 4 giá trị nổi bật: Thẩm mỹ, địa chất, sinh học và văn hoá - lịch sử, vịnh Hạ Long đó gắn liền với thành phố Hạ Long, gúp phần làm nên những lợi thế có ảnh hưởng xa rộng của thành phố Hạ Long về du lịch mà không nơi nào có được. Nhiều nhà văn hoá nước ngoài đến thăm thành phố Hạ Long đã goi thành phố Hạ Long là thành phố vịnh Hạ Long.

* Tiềm năng nổi bật khác tạo thuận lợi cho du lịch Hạ Long:  

- Thành phố Hạ Long là đô thị loại II. Trong 20 năm đổi mới, nhất là từ những năm đầu của thế kỷ XXI, sự phát triển với tốc độ cao của kinh tế xã hội, đã làm cho thành phố thay đổi nhanh. Sự hình thành các khu công nghiệp mới, những tăng trưởng trong sản xuất than, cơ khí, thủ công nghiệp và xuất khẩu hải sản, trong kinh tế cảng biển, đóng tàu, giao thông vận tải và thương mại đó làm cho đời sống xã hội sôi động, mức sống của nhân dân, kể cả vật chất lẫn tinh thần, đều được nâng cao, nguồn nhân lực lao động được phát huy,... tất cả đó tạo cơ sở cho các tiềm năng du lịch được khai thác và từng bước hoàn thiện.

- Thành phố có chiều dài lịch sử, với những điểm tham quan du lịch có giá trị. Đó là khu di tích và danh thắng núi Bài Thơ, với bài thơ bất hủ của vua Lê Thánh Tông khắc vào vách núi năm 1468, của chúa Trịnh Cương năm 1729 và một số bài thơ chữ Hán, chữ Nôm khác. Chân núi Bài Thơ có chùa Long Tiên ở phường Bạch Đằng và đền thờ Đức ông Trần Quốc Nghiễn ở phường Hạ Long. Núi Bài Thơ còn có các di tích cách mạng như Cột cC, Trạm Vi ba, Hang số 6... gắn liền với lịch sử đấu tranh của nhân dân Hạ Long chống giặc ngoại xâm từ năm 1930 đến 1975.

Nhiều công trình văn hóa của Thành phố như Cung Văn hóa Lao động Việt Nhật, Cung Văn hoá thiếu nhi, Bảo tàng Quảng Ninh, Nhà thi đấu thể thao... là những điểm tham quan có giá trị. Về phía Tây Thành phố là khu di tích và danh thắng chùa Lôi Âm - hồ Yên Lập với những ngọn tháp từ thời Lê và những đảo đẹp, những cánh rừng thông quanh năm xanh tươi, rất phù hợp với nhu cầu nghỉ ngơi, thăm thú của du khách.

- Cảnh quan thiên nhiên của Thành phố được bảo tồn và từng bước xây dựng các khu du lịch sinh thái, như khu Du lịch Hùng Thắng, Yên Cư, Đại Đái nối liền với quần thể du lịch sinh thái Hoàng Tân, Yên Hưng, các điểm du lịch sinh thái ở eo biển Cửa Lục. Công viên bãi tắm trung tâm Bói Cháy, Bảo tàng sinh thái Hạ Long và cụng viên Lán Bè đang được chuẩn bị xây dựng, mở ra các loại hình du lịch phong phú, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách du lịch.

- Thành phố Hạ Long đã đầu tư xây dựng hệ thống các chợ, trung tâm thương mại, siêu thị hoạt động có hiệu quả, không chỉ phục vụ đời sống sinh hoạt của nhân dân mà còn phục vụ nhu cầu mua sắm của khách du lịch khi đến với Hạ Long như: chợ Hạ Long I, Chợ Hạ Long II, cùng các Trung tâm thương mại và các siêu thị, Thành phố đẫ đầu tư xây dựng chợ mới Vườn Đào ở phường Bãi Cháy, đã và đang xây dựng trung tâm thương mại hiện đại đa chức năng tại khu vực Bãi Cháy. Cùng với việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các cảng biển phục vụ việc bốc dỡ vận chuyển hàng hóa, phục vụ nhu cầu mua sắm của khách du lịch, cảng tàu du lịch quốc tế Hồng Gai được cải tạo, nâng cấp, đủ điều kiện đón các đoàn du lịch nước ngoài đến thăm vịnh Hạ Long và thành phố Hạ Long bằng tàu biển.

- Thành phố Hạ Long là thành phố có nguồn nhân lực dồi dào (hiện có trên 200 ngàn người), có trình độ kỹ thuật cao, đây sẽ là nguồn lực đáp ứng cho phát triển các loại hình du lịch, thúc đẩy ngành du lịch trở thành ngành kinh tế chính và thành phố Hạ Long sẽ là thành phố du lịch trong tương lai.


2. Thành tựu phát triển du lịch Hạ Long

* Cơ sở hạ tầng Thành phố và cơ sở vật chất ngành du lịch: Hệ thống giao thông và cơ sở hạ tầng của Thành phố đó được Chính phủ và tỉnh Quảng Ninh đầu tư nâng cấp về cơ bản, tạo điều kiện thuận lợi cho khách du lịch đến Hạ Long từ nhiều hướng. Thành phố có nhiều khu du lịch, khách sạn, nhà hàng hiện đại được đưa vào sử dụng đạt hiệu quả cao như khu du lịch quốc tế Tuần Châu, Hoàng Gia, các khách sạn như Sài Gòn - Hạ Long, Novotel, Hạ Long Dream, Bưu điện, Hạ Long Pearl, Hạ Long Plaza, Vân Hải, Bặch Đằng... cùng với 485 cơ sở lưu trú du lịch, 59 khách sạn đạt tiêu chuẩn từ 1 đến 4 sao, 8.325 phòng nghỉ, 14.808 giường; 478 tàu du lịch có khả năng đón hàng vạn khách mỗi ngày. Tổng vốn đầu tư cho du lịch hằng năm đạt trên 2.000 tỷ đồng.

* Các dịch vụ du lịch đa dạng, sản phẩm du lịch phong phú:

Các dịch vụ du lịch thu hút đông đảo khách du lịch như biểu diễn cá heo, hải cẩu, xiếc thú, công viên nhạc nước, múa rối nước... Các loại hình du lịch cũng được phát triển: du lịch tham quan để đến với các hòn đảo và hang động của vịnh Hạ Long; du lịch sinh tháii để tìm hiểu các hệ sinh thái biển và ven biển; du lịch văn hoá để đến với núi Bài Thơ, chùa Long Tiên, đền Trần Quốc Nghiễn, chùa Lôi Âm...; du lịch đô thị để đến với các phố của thành phố Hạ Long, các cửa hàng, siêu thị, trung tâm thương mại, các bảo tàng, nhà văn hóa...; du lịch nghỉ ngơi giải trí như đua dù, lướt ván... để đến với các công viên du lịch Hoàng Gia, Tuần Châu, đảo du lịch Ti Tốp...Lượng khách du lịch tăng dần, bình quân mỗi năm tăng 24,5%. Năm 2010, số khácch du lịch đến Thành phố ước tính 3 triệu lượt, bằng 1,7 lần so với năm 2005, trong đó có trên 1,7 triệu lượt khách quốc tế, doanh thu ước đạt 1,8 tỷ. Các chợ và khu thương mại được nâng cấp và xây dựng mới, phục vụ một phần nhu cầu mua sắm thiết yếu của khách du lịch.

*  Không gian du lịch mở rộng:

Cựng với việc nâng cấp đường bộ, các bến xe, các bến tàu, tạo thuận lợi cho khách du lịch đến Thành phố bằng cả đường bộ và đường biển, Thành phố đã mở rộng không gian du lịch đưa khách đến tất cả các điểm du lịch trên vịnh Hạ Long và các khu vực khác thuộc địa bàn Thành phố. Thành phố cũng mở rộng không gian về các hướng, như hướng Đông Nam ra vịnh Hạ Long, bổ sung các điểm du lịch Đầu Bê, Hang Trai, Cống Đỏ; hướng Đông Bắc kết nối với khu du lịch Bái Tử Long và Vân Đồn, hướng Tây Nam bổ sung khu vực hồ Yên Lập... Các công ty lữ hành của Thành phố cũng liên tục tổ chức các chuyến đi ngắn ngày, dài ngày cho khách du lịch ở thành phố Hạ Long và các huyện thị lân cận tới hầu hết các điểm du lịch nổi tiếng ở các nước trong khu vực Châu Á và Đông Nam Á. Những thành tựu đó đã góp phần làm cho ngành du lịch phát triển, phục vụ được nhu cầu nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, đồng thời góp phần quan trọng vào việc tăng trưởng kinh tế, biến du lịch thành một ngành kinh tế mũi nhọn, phát triển bền vững.

 

3. Định hướng phát triển du lịch Hạ Long

* Bảo tồn tài nguyên du lịch, định hướng thị trường khách:

Thành phố có các biện pháp chỉ đạo để giữ gìn các giá trị vật chất và tinh thần của Di sản Hạ Long, để du khách có cảm giác thiên nhiên gần gũi với con người, bảo tồn các không gian lãnh thổ đặc trưng gồm không gian ở khu vực có các hang động, các đảo đá đẹp, các hệ sinh thái, các di tích văn hoá và lịch sử. Hạn chế thị trường khách bình dân vì mức chi trả kém và ý thức môi trường thấp, tăng cường khách du lịch văn hoá, có mức chi trả cao như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, NiuZiLân... các nước thuộc khu vực Châu Âu, Châu Mỹ...

* Phát triển sản phẩm du lịch và các loại hình du lịch:

Phát triển các sản phẩm du lịch có quy mô và chất lượng phù hợp với vị thế du lịch của Thành phố, một trung tâm du lịch biển cấp quốc tế, nhằm thu hút khỏch du lịch đến quanh năm, với nhiều loại hình tham quan, du lịch văn hoá, du lịch sinh thái, du lịch trung chuyển, du lịch nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí biển, du lịch đô thị.. tạo cơ sở trung chuyển đến các vùng du lịch phụ cận và tạo thuận lợi cho khách trong Tỉnh và trong nước đi du lịch ở nước ngoài.

* Phát triển các tuyến tham quan:

- Các tuyến tham quan cần đảm bảo khai thác được toàn diện tiềm năng du lịch đa dạng của Hạ Long bao gồm cả trên biển, trên bờ và trên núi.

- Các tuyến tham quan ngoài biển cần được mở rộng phạm vi ra một số cụm đảo xa bờ như: Đầu Bê, Hang Trai, Cống đỏ, Ngọc Vừng, Quan Lạn, Cát Bà,… Cần xây dựng kịch bản cho tuyến trên cơ sở khai thác các truyền thuyết đặc sắc nhất của Vịnh Hạ Long. Ngoài ra cần khai thác thêm các tuyến du lịch trên không để ngắm cảnh quan tổng thể Vịnh Hạ Long từ trên cao và các tuyến dưới mặt biển để khai thác cảnh quan đáy đại dương.

- Các tuyến tham quan trên bờ phát triển chủ yếu ở khu vực Hòn Gai với việc khai thác các dấu ấn lịch sử của đô thị hơn 100 năm tuổi với nhiều nếp sinh hoạt truyền thống.

- Các tuyến tham quan lên núi gắn với việc phát triển du lịch sinh thái tại các thắng cảnh  Hồ Yên lập, núi Bài Thơ, đồi Bãi cháy.

* Định hướng  phát triển các loại hình nhà nghỉ, khách sạn:

Trong thời gian tới cần đi sâu vào nâng cấp chất lượng hệ thống khách sạn, ưu tiên đầu tư phát triển các khách sạn từ 3-5 sao trên cơ sở các dự án đang triển khai. Hạn chế tối đa việc đầu tư  phát triển thêm các dự án  khách sạn, nhà nghỉ chất lượng thấp vì quĩ đất hiện nay đã bị khai thác quá tải, có nhiều nguy cơ phá vỡ môi trường sinh thái.

* Định hướng phát triển các phương tiện vận chuyển:

- Để đáp ứng nhu cầu khám phá và tiếp cận các không gian du lịch mới, cần đầu tư phát triển các phương tiện vận chuyển khách mới như: tàu ngầm, cáp treo, kinh khí cầu, trực thăng,… 

* Định hướng xúc tiến quảng bá du lịch:

- Tuyên truyền quảng bá các hình ảnh ấn tượng nhất để tạo ra thương hiệu cho  du lịch  Hạ Long  như : Hạ Long với bố cục và hình thái kỳ lạ của hàng ngàn đảo đá gắn với truyền thuyết Rồng hạ; Hạ Long, vùng đất thiêng của dân tộc Việt Nam, nơi giao hoà âm-dương; Hạ Long minh chứng cho lịch sử phát triển của vỏ trái đất với nhiều dấu ấn sinh hoạt của người Việt cổ.

- Các hình ảnh bổ trợ: Vịnh Hạ long với các hệ sinh thái biển độc đáo: tùng áng, rừng ngập mặn, san hô; Vịnh Hạ long với các di tích lịch sử, lễ hội, và nét sinh hoạt văn hoá truyền thống của làng chài; Vịnh Hạ Long với các loại hình vui chơi giải trí và thể thao mạo hiểm đa dạng hấp dẫn  như: tắm biển, leo núi, mô tô nước, kayak, lượn dù; Thành phố Hạ Long với các khách sạn, các khu vui chơi giải trí và dịch vụ cao cấp, đa dạng. Các trung tâm thương mại, hội chợ sầm uất; Thành phố Hạ Long với hình tượng Núi Bài Thơ giàu chất thi ca, với lịch sử 100 năm phát triển của ngành than và phong trào cách mạng của công nhân  mỏ; thành phố Hạ Long là nơi trung chuyển khách đi rất nhiều điểm du lịch hấp dẫn  khác  như : Bái Tử Long , Móng Cái, Cát Bà…

Du lịch Hạ Long là một thương hiệu tin cậy. Để phát triển du lịch với quy mô lớn, cần xúc tiến quảng bỏ các ấn tượng về vùng đất, con người, các di tích danh thắng, các điều kiện, các hình thái hoạt động du lịch hấp dẫn, cung cấp các thông tin du lịch... ở tất cả mọi khả năng có thể, để mọi người, mọi nơi, ở trong nước và trong khu vực đều biết. Đồng thời luôn luôn hạn chế khắc phục các khuyết, nhược điểm, cải tiến bổ sung, nâng cao chất lượng du lịch và phục vụ du lịch để thành phố Hạ Long trở thành điểm đến hấp dẫn của tất cả mọi người trong nước và trên thế giới.

THÔNG TIN DL HẠ LONG